Rynek lotniczy na rozdrożu

Rzeczpospolita przygląda się nowemu pomysłowi IATA.

Stowarzyszenie linii lotniczych IATA oczekuje od linii, że będą one wprowadzały nowe technologie obniżające koszty i ułatwiające obsługę. Rządy państw powinny powstrzymać monopolistyczne ciągoty portów i zliberalizować rynek. W samym stowarzyszeniu nie brakuje jednak oponentów tych pomysłów.

Niewłaściwe zaangażowanie państwa w biznes lotniczy - to według Giovanniego Bisignaniego, prezesa Stowarzyszenia IATA, jedna z najważniejszych przyczyn strat linii lotniczych w ostatnich latach. Drugą jest brak istotnych zmian w technologiach wykorzystywanych przy odprawie pasażerów i związane z tym utrzymujące się wysokie koszty. Jest oczywiście i trzecia, być może najważniejsza przyczyna. To ceny paliwa, na które jednak IATA nie ma żadnego wpływu. Z dwiema pozostałymi trudnościami usiłuje sobie poradzić.

Poprawa kondycji linii lotniczych była przedmiotem dyskusji podczas ostatniego zgromadzenia IATA w Tokio. Mogłoby się wydawać, że wszyscy uczestnicy zgromadzenia przyklasną zarówno żądaniom liberalizacji rynku, jak i forsowanym przezIATA nowinkom technicznym. Wśród tych ostatnich najważniejsze to: zastąpienie biletów papierowych elektronicznymi i upowszechnienie stanowisk do samodzielnej odprawy dla pasażerów. Okazało się, że nie wszyscy podzielają opinię prezesa Bisignaniego.

Rozrzutne porty

Kontrowersje wzbudza postulat wprowadzenia bardziej zdecydowanych poczynań wobec zarządców portów i firm oferujących usługi nawigacyjne.

- W portach lotniczych nie widać żadnego działania na rzecz poprawy efektywności. Wyznaczanie celów wzrostu zyskowności czy oszczędności jest powszechne w liniach lotniczych, ale nie w portach - powiedział Vagn Soerensen, prezes Austrian Airlines

Honoru portów bronił Niels Boserup, prezes Międzynarodowej Rady Portów Lotniczych (ACI - Airports Council International). Podkreślał on, że w ostatnich latachich zyski spadły, i dodał, że postawa roszczeniowa linii niewiele da.

Do zaostrzonych regulacji wobec portów sceptycznie odnosi się Tom Ballantyne, dziennikarz Orient Aviation prowadzący jedną z dyskusji.

- Regulatorzy rynku to często biurokraci niemający pojęcia o branży - stwierdził.

Nowinki techniczne

Nie mniej sprzeciwów wywołuje rewolucja techniczna lansowana przez stowarzyszenie. Giovanni Bisignani zapowiedział, że do końca 2007 roku bilety papierowe zostaną wyeliminowane i przyniesie to miliardy dolarów oszczędności. Ale nie wszystkim.

- Sam głęboko zastanawiam się, czy proponować indonezyjskim liniom Garuda przejście z biletów papierowych na elektroniczne. Dla nas to byłby interes, dla nich już niekoniecznie.

W biednych krajach pensje pracowników odpowiedzialnych za sprzedaż biletów są mniejsze niż koszt serwisu oprogramowania do dystrybucji biletów elektronicznych. Dla linii z tych państw wprowadzenie biletów elektronicznych spowoduje wzrost kosztów - powiedział przedstawiciel jednej z największych firm informatycznych zajmujących się obsługą linii lotniczych.

Ten sam problem pojawia się przy stanowiskach do samodzielnej odprawy pasażerów.

Niektórzy przedstawiciele linii już teraz mówią, że zmiany technologiczne należy dostosować do stanu rozwoju gospodarki państw, w których działają linie. W przeciwnym razie rewolucja techniczna poprawi kondycję British Airways czy American Airlines, ale może pogrążyć linie z biednych państw.

Uczestnicy zgromadzenia przyznawali, że od zmian technicznych i liberalizacji rynku uciec się nie da. Znaczna ich część uważa jednak, że gwałtowne tempo zmian forsowanych przez stowarzyszenie linii lotniczych to tylko marzenie grupy wysoko postawionych menedżerów.

źródło: Rzeczpospolita

powrót